Bloomberg: Bitcoin Whitepaper tròn 18 tuổi — Liệu Bitcoin đã thực sự trưởng thành sau khi được Phố Wall chấp nhận?

Tác giả: Teresa Xie (Phóng viên Bloomberg)
Biên dịch: Gia Hoan

Bitcoin sắp tròn 18 tuổi — tính từ thời điểm ra đời, nó chính thức bước sang “tuổi trưởng thành”.

Năm 2008, một cá nhân lấy bút danh Satoshi Nakamoto đã công bố bản whitepaper đầu tiên, đề xuất xây dựng một hệ thống tiền mặt điện tử phi tập trung. Trọng tâm của ý tưởng này là cho phép các cá nhân thực hiện việc chuyển giá trị trực tiếp từ người này sang người khác — mà không cần thông qua ngân hàng hay bất kỳ cơ quan quyền lực trung ương nào. Như vậy, Bitcoin — đồng tiền mã hóa đầu tiên trong lịch sử — đã ra đời.

Thứ Bảy tuần này, nó sẽ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 18. Đây cũng là thời điểm then chốt để nhìn lại hành trình phát triển của nó: liệu Bitcoin ngày nay đã đi xa — hay gần hơn — so với thí nghiệm phản thể chế ban đầu của Satoshi Nakamoto, vốn nhằm lật đổ trật tự tài chính truyền thống?

Hành trình ấy đã quá quen thuộc: có người làm giàu nhờ nó, cũng có người phản bội nhau vì nó; một hệ sinh thái sôi động mọc lên xung quanh nó, nhưng cũng có những hệ sinh thái sụp đổ tan tành sau những đợt hưng phấn quá mức; một số chính phủ từng đưa Bitcoin vào dự trữ quốc gia, trong khi những nhân vật công chúng lại gọi nó là “thuốc diệt chuột”; và cuộc tranh luận về bản chất thực sự của nó — liệu nó là tiền tệ, hàng hóa, công cụ đầu cơ hay một mô hình hoàn toàn mới — đã kéo dài suốt trọn 18 năm, đến nay vẫn chưa ngã ngũ.

Trong suốt chặng đường ấy, Bitcoin từng